Co to znaczy odżywiać się świadomie?

Hipokrates stwierdził, że jesteśmy tym, co spożywamy. Jednak czy w XXI wieku wiemy, co jemy? Co tak naprawdę znajduje się w produktach spożywczych? Postęp technologiczny i wymagania klienta sprawiły, że proces produkcji żywności wygląda zupełnie inaczej niż te paręnaście lat temu…

Z czego naturalnie składa się żywność, a co dodają do niej producenci?

Chemiczne zdrowie

Z chemicznego punktu widzenia pokarmy, czy to pochodzenia roślinnego czy zwierzęcego, składają się z węglowodanów, tłuszczów i białek. Dodatkowo, znajdują się w nich witaminy, składniki mineralne, a także substancje biologiczne czynne, takie jak flawonoidy. Poszczególne produkty spożywcze różnią się składem.

Co trzeba wiedzieć o węglowodanach?

Przetwory zbożowe, takie jak pieczywo, makarony, ryże czy kasze są bogatym źródłem węglowodanów. To właśnie one powinny dostarczać ponad połowę dziennej wartości energetycznej diety! W wyraźny sposób widać to w piramidzie zdrowego żywienia, której stanowią podstawę. Ponadto, pokarmy zbożowe są bogate w składniki mineralne, szczególnie żelazo, magnez, cynk, miedź oraz witaminy z grupy B.

… o białku?

Z kolei najlepszymi źródłami białka są jaja, mleko i jego przetwory, sery twarogowe oraz żółte, drób i ryby.
1. Białko jest podstawowym budulcem organizmu.
2. Bierze udział w procesach związanych ze wzrostem organizmu oraz procesami obronnymi.
3. Pełni funkcję hormonów i enzymów.
4. Jest szczególnie ważne dla wzrostu i rozwoju, a także regeneracji organizmu osób chorujących.

… o tłuszczach?

Niezbędny składnik zdrowej diety. Panuje powszechna opinia, że trzeba ich unikać, ale chodzi jedynie o ograniczanie i dobór tych najzdrowszych.
1. W organizmie pełnią przede wszystkim funkcję skondensowanego źródła energii.
2. Tłuszcze chronią ważne dla życia narządy przed urazami, na przykład nerki.
3. Ich źródłem są oleje, masła, margaryny, nasiona roślin oleistych, mięso, wędliny i produkty mleczne.
Trzeba pamiętać, że tylko część tłuszczy ma charakter widoczny – np. biała obwódka wędliny. Reszta jest zupełnie niezauważalna!

Dla naszego zdrowia najcenniejsze są tłuszcze pochodzenia roślinnego, a więc oleje, szczególnie tłoczone na zimno, nasiona dyni, słonecznika czy sezamu oraz tłuszcze rybie.
… o witaminach i minerałach?
Mimo że, nie mają żadnej wartości energetycznej, pełnią w organizmie wiele funkcji, koniecznych dla zachowania zdrowia. Co produkt spożywczy, to inna mieszanka witamin.

Co dodają do jedzenia?

W żywności, poza jej naturalnymi składnikami, znajdują się także substancje obce. Są to zarówno substancje dodatkowe dozwolone, konieczne z technologiczne punktu widzenia, jak i zanieczyszczenia. Dodatki do żywności to:

  • barwniki,
  • substancje konserwujące,
  • przeciwutleniacze,
  • substancje wzbogacające,
  • substancje słodzące,
  • substancje nadające smak i zapach.

To, które z nich i w jakich ilościach mogą być dodawane, w ścisły sposób reguluje prawo. Jednak wśród żywieniowców budzi ono wiele kontrowersji…

Zrozumieć etykietę

Okazuje się, że nie wszystkie substancje dodatkowe są obojętne dla zdrowia! Użycie niektórych jest absolutnie konieczne, ale z innych można by było zrezygnować… Studiowanie etykiet i oceniane składu produktów wymaga dużo specjalistycznej wiedzy i niestety konsumenci  nadal zostają w tej sprawie zdani sami na siebie…